2015-08-19

Oor Afrikanerskap

Ek lewer graag kommentaar op Albert Nothnagel (Die Burger, 14 Augustus 2015) se verwysing na HAT se “rassistiese blaps” in die definisie van Afrikaner.

In die verklaring van woordbetekenis gee ’n handwoordeboek soos HAT daardie waarde(s) wat algemeen geken en gebruik word – nie noodwendig die betekenis wat die leksikograaf self aan die woord sou wou heg nie.

’n Gedrukte woordeboek het ruimteprobleme en betekenisverklarings word dikwels volgens vasgestelde woordeboekkonvensies in verdigte vorm aangebied; ook die verklaring van Afrikaner: “(veral wit) persoon (met ’n sterk gevoel van nasietrots) wie se moeder- of huistaal Afrikaans is.”

Volgens hierdie konvensie is die dele tussen hakies weglaatbaar en is die kernbetekeniswaarde: “persoon wie se moeder- of huistaal Afrikaans is”.

Dat die woord ook dikwels gebruik word om veral na wit mense te verwys en dat dit soms op ’n sterk gevoel van nasietrots dui, is steeds nie te betwyfel nie. Daarvan moet ’n woordeboek blyke gee. Maar dit is nie die hoofbetekeniswaarde nie en HAT dui dit so aan – en so ook die betekenisverskuiwing wat plaasgevind het.

Die onverklaarde samestellings “Afrikaner: ~dom, ~kind,~skap, ~volk” is voorbeelde van hoëgebruiksfrekwensiewoorde; daarom is hulle opgeneem; nie as “rassistiese sout” nie, maar as tipiese kombinasies waarin Afrikaner- steeds gebruik word.

HAT se bewerking van Afrikaner is nie volgens ideologiese oortuigings gedoen nie, maar volgens dit wat in die taal werksaam is. Dit is die opdrag aan ’n handwoordeboek.

Rufus Gouws

No comments:

Post a Comment